۴۳۹۹ مطلب
با بازگشت چهرههای باسابقه ایرانی مانند علی لاریجانی به مدیریت پرونده هستهای، تهران با حافظه تاریخی قوی وارد مذاکرات شده، در حالیکه تیم جدید آمریکا فاقد چنین تجربهای است. ترامپ برنامه هستهای ایران را تهدید اصلی میداند، اما کشورهای منطقه مانند عربستان، ترکیه و قطر بر اولویت توافق هستهای و پرهیز از جنگ تأکید دارند. این ائتلاف منطقهای با اعمال نفوذ دیپلماتیک تلاش میکند مسیر مذاکرات را حفظ کند، مانع تشدید تنش شود و میان آمریکا و اسرائیل توازن راهبردی ایجاد کند.
اعزام ناو هواپیمابر «جرالد فورد» و آمادهباش ارتش آمریکا برای عملیات احتمالی چندهفتهای علیه ایران، نشاندهنده راهبرد دوگانه واشینگتن مبتنی بر «فشار نظامی و دیپلماسی همزمان» است؛ راهبردی که هدف آن افزایش اهرم چانهزنی در مذاکرات و مهار توان راهبردی ایران محسوب میشود. همزمان، مذاکرات جدید با میانجیگری عمان در ژنو برنامهریزی شده، اما فشار اسرائیل، اختلافات داخلی آمریکا و تردیدهای نظامی، آینده توافق را نامطمئن کرده و احتمال سناریوهای محدود نظامی در صورت شکست دیپلماسی را افزایش داده است.
کنفرانس امنیتی مونیخ ۲۰۲۶ به صحنه نمایش شکاف فزاینده میان آمریکا و اروپا تبدیل شد. مارکو روبیو با اطمینانبخشی ظاهری، همزمان محدودیت تعهدات واشنگتن و آمادگی اقدام مستقل را هشدار داد. انتقاد از مهاجرت و تمجید از «تمدن اروپایی» واکنش منفی جهانی را برانگیخت. چین موضع تهاجمی گرفت، بریتانیا سیاست موازنه را دنبال کرد و زلنسکی خواستار حمایت بیشتر شد.
برخی به این نکته اشاره دارند که شاید ترامپ از این طریق سعی دارد به نوعی هرگونه اقدام آتی خود علیه ایران را مشروعیتبخشی کند. تحلیلگران میگویند وقتی صحبت از مذاکره با ترامپ است، باید فردی را در نظر داشت که هرلحظه امکان دارد فضای بازی را عوض کند و با بمب، اتاق مذاکره را به هوا بفرستد!
انتشار تصویر ناو هواپیمابر «آبراهام لینکلن» توسط ترامپ، همزمان با تشدید تحرکات نظامی آمریکا در خاورمیانه، پیام بازدارندگی و فشار چندلایه به ایران را مخابره میکند. استقرار دو ناو هواپیمابر، تقویت سامانههای دفاعی در ۱۱ کشور منطقه و اعزام جنگندهها و ناوشکنها نشاندهنده آمادگی همزمان برای گزینه نظامی و حفظ مسیر مذاکره است. کارشناسان این وضعیت را «بازدارندگی قهری» میدانند.
وزیر خارجه آمریکا اعلام کرد دونالد ترامپ ترجیح میدهد که با ایران به توافق برسد.
رئیس جمهور سابق آمریکا به ویدئوی توهینآمیز ترامپ از او و همسرش واکنش نشان داد.
مقامات آمریکایی به آکسیوس گفتند: نتانیاهو و ترامپ در دیدار روز چهارشنبه خود در مورد وضعیت نهایی لازم یعنی ایران بدون قابلیت دستیابی به سلاحهای هستهای، توافق کردند.
ازسرگیری مذاکرات هستهای ایران و آمریکا در عمان، پس از حملات ژوئن ۲۰۲۵ به تأسیسات نطنز، فردو و اصفهان، به آزمونی برای آینده امنیت هستهای جهانی تبدیل شده است. تجربه برجام نشان داد محدودیتهای فنی و راستیآزمایی، بدون تضمینهای حقوقی و عملیاتی برای حفاظت از تأسیسات، کافی نیست. حملات اخیر، رژیم عدم اشاعه و اعتبار حقوق بینالملل را تحت فشار قرار داده است. اکنون مذاکرات مسقط باید فراتر از غنیسازی و تحریمها، چارچوبی الزامآور برای جلوگیری از اقدام نظامی و تضمین ایمنی هستهای ایجاد کند.
روابط واشنگتن و تهران بار دیگر میان دیپلماسی و تهدید نظامی معلق مانده است. ترامپ فشار را ابزار اقناع میبیند، درحالیکه نتانیاهو هر توافق محدود به پرونده هستهای را ناکافی میداند و خواهان امتیازگیری حداکثری است. این شکاف، مذاکرات را زیر سایه بازدارندگی نظامی قرار داده و خطر تشدید تنش را افزایش داده است. مقایسه ایران با عراق یا ونزوئلا سادهانگارانه توصیف میشود؛ زیرا فشار اقتصادی لزوماً به فروپاشی نمیانجامد.
